Người Hàn Quốc nổi tiếng là rất coi trọng lễ nghi và cách ứng xử trong đời sống hằng ngày. Từ cách chào hỏi, cách nói chuyện cho đến cách cư xử trong gia đình hay nơi làm việc, tất cả đều thể hiện sự tôn trọng và ý thức cộng đồng. Vì vậy, việc hiểu và thực hiện đúng các quy tắc ứng xử khi đến nhà người khác hoặc khi tham gia các bữa ăn cùng người Hàn luôn được đánh giá rất cao.

Đặc biệt, trong văn hóa ẩm thực, quy tắc trên bàn ăn của người Hàn Quốc không chỉ đơn giản là cách ăn uống mà còn phản ánh thứ bậc, sự tôn trọng đối với người lớn tuổi và phép lịch sự trong giao tiếp. Những quy tắc này được hình thành từ lâu đời, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ tư tưởng Nho giáo – vốn đề cao tôn ti trật tự và phép tắc trong gia đình.

Đối với du học sinh Việt Nam khi sang Hàn Quốc học tập hoặc sinh sống, việc hiểu rõ quy tắc trên bàn ăn sẽ giúp bạn dễ dàng hòa nhập với môi trường mới, tạo ấn tượng tốt với thầy cô, bạn bè và cả gia đình người bản xứ. Đây cũng là một trong những kỹ năng văn hóa quan trọng mà nhiều phụ huynh và học sinh quan tâm khi chuẩn bị hành trình du học.

Tôn trọng người lớn tuổi

Một trong những đặc điểm nổi bật nhất trong quy tắc trên bàn ăn chính là sự tôn trọng dành cho người lớn tuổi. Văn hóa Hàn Quốc chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của tư tưởng Nho giáo, vì vậy thứ bậc theo độ tuổi và địa vị xã hội luôn được đặt lên hàng đầu.

Trước hết, khi ngồi ăn cùng người lớn tuổi, bạn nên giữ tư thế ngồi ngay ngắn và lịch sự. Việc vừa ăn vừa ngả người, chống tay hoặc có những hành động thiếu nghiêm túc trước mặt người lớn thường bị xem là thiếu tôn trọng.

Thứ tự chỗ ngồi trên bàn ăn

Trong nhiều bữa ăn truyền thống hoặc bữa ăn gia đình, vị trí ngồi thường được sắp xếp theo thứ bậc:

• Người có địa vị hoặc lớn tuổi nhất sẽ ngồi ở vị trí trung tâm hoặc vị trí trang trọng nhất.
• Người trẻ tuổi hoặc có vai vế thấp hơn thường ngồi gần cửa ra vào.
• Khi có khách, vị trí tốt nhất thường được dành cho khách.

Việc sắp xếp này không phải lúc nào cũng quá cứng nhắc trong đời sống hiện đại, nhưng trong nhiều gia đình hoặc môi trường công việc, nguyên tắc này vẫn được duy trì.

Chỉ bắt đầu ăn khi người lớn bắt đầu

Một quy tắc quan trọng khác là không bắt đầu ăn trước người lớn tuổi. Trong bữa ăn, mọi người thường chờ người lớn tuổi hoặc người có địa vị cao nhất nhấc thìa lên trước. Khi người đó bắt đầu ăn, bữa ăn mới chính thức được xem là bắt đầu. Đối với du học sinh mới sang Hàn Quốc, đây là một chi tiết nhỏ nhưng rất dễ gây hiểu lầm nếu không biết trước.

Không ăn xong trước người lớn

Trong văn hóa ăn uống của Hàn Quốc, người nhỏ tuổi thường cố gắng ăn với tốc độ tương đương người lớn. Việc ăn xong quá sớm và đứng dậy trước người lớn có thể bị xem là thiếu lịch sự. Nếu bạn lỡ ăn xong trước, cách xử lý lịch sự là: Đặt thìa vào trong bát cơm, sau đó chờ đến khi người lớn dùng bữa xong mới đặt thìa xuống bàn.

Không vươn tay qua bàn

Một nguyên tắc khác trong quy tắc trên bàn ăn của người Hàn Quốc là chỉ nên lấy thức ăn trong phạm vi gần mình. Việc vươn tay qua bàn để lấy món ăn ở xa được xem là không lịch sự. Trong trường hợp muốn ăn món ở xa, bạn có thể nhờ người ngồi gần đưa giúp hoặc chờ khi món ăn được truyền sang.

Văn hóa khi ăn đồ nướng

Trong các bữa ăn có món nướng như samgyeopsal (thịt ba chỉ nướng), thường có một quy tắc thú vị: người lớn tuổi hoặc người có vai vế cao hơn thường là người nướng thịt cho người nhỏ tuổi hơn.

Ngoài ra, trong các buổi tụ họp hoặc tiệc ăn uống, người lớn tuổi hoặc người có địa vị cao hơn thường là người chủ động thanh toán hóa đơn. Đây cũng là một phần trong văn hóa ứng xử phổ biến tại Hàn Quốc.

Cách sử dụng các dụng cụ ăn uống

Một phần quan trọng trong quy tắc ăn uống của người Hàn chính là cách sử dụng các dụng cụ ăn uống. Khác với nhiều quốc gia châu Á khác, người Hàn có những quy định khá rõ ràng về cách dùng thìa và đũa cũng như một số quy định khác.

Không cầm bát cơm hoặc bát canh khi ăn

Ở Việt Nam, việc cầm bát cơm lên khi ăn là điều rất bình thường. Tuy nhiên tại Hàn Quốc, hành động này thường không được khuyến khích. Người Hàn thường đặt bát cơm và bát canh trên bàn rồi dùng thìa để múc cơm và canh. Việc cầm bát lên ăn đôi khi bị xem là giống phong cách ăn uống của các nước khác và không đúng với thói quen truyền thống của Hàn Quốc.

Không dùng thìa và đũa cùng lúc

Một quy tắc khá đặc trưng là không cầm thìa và đũa cùng lúc trong một tay. Nguyên tắc cơ bản như sau: Thìa dùng để ăn cơm và uống canh, còn đũa dùng để gắp thức ăn. Vì vậy khi dùng đũa, bạn nên đặt thìa xuống bàn. Ngược lại, khi dùng thìa thì đũa cũng nên được đặt xuống.

Cách đặt thìa và đũa

Trong văn hóa Hàn Quốc, thìa luôn được đặt ngửa, không đặt thìa úp xuống mặt bàn. Ngoài ra, thìa và đũa thường được đặt cùng nhau ở phía bên phải của bát cơm.

Tránh gây tiếng ồn khi ăn

Một phép lịch sự cơ bản trên bàn ăn là hạn chế gây ra tiếng động khi ăn uống. Một số hành động nên tránh để không gây ồn ào trên bàn ăn là gõ đũa hoặc thìa vào bát, làm rơi dụng cụ ăn uống gây tiếng động lớn hoặc nhai quá to hoặc phát ra tiếng “chóp chép”.

Che miệng khi dùng tăm

Sau khi ăn xong, nếu cần dùng tăm để vệ sinh răng, người Hàn thường dùng một tay che miệng và tay còn lại sử dụng tăm. Hành động này nhằm tránh để người khác nhìn thấy bên trong miệng, được xem là lịch sự và tế nhị.

Không lựa chọn thức ăn quá kỹ

Trong bữa ăn, bạn cũng nên tránh việc lật tung thức ăn, chọn từng miếng hay xới trộn món ăn để tìm phần mình thích. Đây được xem là hành vi thiếu lịch sự không chỉ ở Hàn Quốc mà còn trong nhiều nền văn hóa khác.

Cách sắp xếp bàn ăn của người Hàn Quốc

Một điểm thú vị trong quy tắc trên bàn ăn của người Hàn là cách bày trí bàn ăn rất khoa học và có nguyên tắc rõ ràng. Trong bữa ăn truyền thống của người Hàn thường có ba thành phần chính: Cơm, canh và các món ăn kèm (반찬 – banchan).

Số lượng món ăn kèm

Tùy theo quy mô bữa ăn, số lượng món ăn kèm có thể khác nhau: 3 món, 5 món, 7 món hoặc 9 món. Trong những dịp đặc biệt hoặc bữa ăn truyền thống, số món có thể lên đến 12 món ăn kèm.

Các món banchan của Hàn Quốc rất đa dạng, có thể bao gồm: Kimchi, rau trộn, cá khô, trứng cuộn, đậu phụ, các món rau theo mùa,…

Vị trí đặt cơm và canh

Một quy tắc phổ biến khác trong cách sắp xếp bàn ăn là cơm đặt bên trái – canh đặt bên phải. Sau đó, các món ăn khác sẽ được đặt xung quanh.

Cách bố trí các món ăn

Thông thường các món nóng hoặc các món thịt được đặt bên phải, các món rau, món lạnh được đặt bên trái và món chấm thường đặt ở giữa bàn. Thìa và đũa được đặt ở bên phải, với đũa đặt song song bên cạnh thìa.

Cách lựa chọn món ăn kèm

Các món banchan thường được lựa chọn dựa trên nhiều yếu tố như: Món ăn yêu thích của gia đình, nguyên liệu theo mùa, chế độ ăn uống và tình trạng sức khỏe. Nhờ vậy, mỗi bữa ăn của người Hàn có thể khác nhau nhưng vẫn giữ được sự cân bằng dinh dưỡng.

Kết luận

Có thể thấy rằng quy tắc trên bàn ăn không chỉ đơn giản là cách ăn uống mà còn phản ánh rõ nét văn hóa tôn trọng thứ bậc, phép lịch sự và tinh thần cộng đồng trong xã hội Hàn Quốc.

Đối với các bạn học sinh đang chuẩn bị du học Hàn Quốc, việc tìm hiểu trước những quy tắc này sẽ giúp bạn tự tin hơn khi tham gia các bữa ăn cùng thầy cô, bạn bè hoặc gia đình người bản xứ. Đồng thời, đây cũng là cách thể hiện sự tôn trọng đối với văn hóa của quốc gia mà bạn sắp sinh sống và học tập.

Nếu bạn đang có kế hoạch du học Hàn Quốc nhưng vẫn chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy để Namu Education đồng hành cùng bạn trên hành trình này. Hiện Namu đang tuyển sinh du học Hàn Quốc hệ tiếng cho các kỳ bay tháng 3 – 6 – 9 – 12 hằng năm, phù hợp với nhiều lộ trình học tập khác nhau.

Đến với Namu, bạn không chỉ được tư vấn lộ trình du học phù hợp với năng lực và mục tiêu cá nhân, mà còn được tham gia các lớp học định hướng và văn hoá Hàn Quốc trước khi bay. Đây là cơ hội để bạn làm quen với môi trường học tập, hiểu rõ những quy tắc sinh hoạt và văn hoá – như quy tắc trên bàn ăn của người Hàn Quốc, cách giao tiếp, ứng xử trong trường học và cuộc sống hằng ngày.

Chuẩn bị tốt ngay từ Việt Nam sẽ giúp bạn tự tin hơn khi đặt chân đến Hàn Quốc và nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống mới.

>> Xem thêm: Khám phá 4 món ăn hot trend mạng xã hội Hàn Quốc bạn nên thử

>> Xem thêm: Giải mã 5 điều mê tín tại Seoul: Sự thật thú vị bạn nên biết