Di sản văn hoá Hàn Quốc: Toàn cảnh 17 di sản được UNESCO công nhận

di sản văn hoá hàn quốc

Khi tìm hiểu về du học hay văn hóa xứ kim chi, di sản văn hoá Hàn Quốc là một trong những chủ đề quan trọng giúp bạn hiểu sâu hơn về lịch sử, con người và nền tảng xã hội của quốc gia này. Không chỉ nổi tiếng về K-pop hay công nghệ, Hàn Quốc còn sở hữu hệ thống di sản được UNESCO công nhận với giá trị toàn cầu, phản ánh rõ nét tư tưởng Nho giáo, Phật giáo và quá trình phát triển hàng nghìn năm.

Tính đến nay, Hàn Quốc có cả di sản văn hóa vật thể, di sản thiên nhiên và di sản phi vật thể, trải dài từ cung điện, chùa chiền cho đến các nghi lễ truyền thống vẫn còn được duy trì. Với du học sinh, đây không chỉ là điểm tham quan mà còn là “lớp học văn hóa sống” ngay tại Hàn Quốc.

Di sản gắn với triều đại Joseon – nền tảng văn hóa Hàn Quốc

Một trong những nhóm di sản văn hoá Hàn Quốc tiêu biểu nhất chính là hệ thống công trình từ triều đại Joseon (1392–1910). Đây là thời kỳ định hình mạnh mẽ tư tưởng Nho giáo và cấu trúc xã hội Hàn Quốc hiện đại.

Quần thể lăng mộ Vương tộc Joseon – 조선왕릉

Nổi bật là Quần thể lăng mộ Vương tộc Joseon, được UNESCO công nhận năm 2009. Tổng cộng có 40 lăng mộ nằm rải rác quanh Seoul và tỉnh Gyeonggi. Các lăng này không chỉ là nơi an táng vua và hoàng hậu mà còn phản ánh rõ triết lý phong thủy, nghi lễ và trật tự xã hội thời Joseon. Điều đặc biệt là các nghi thức tế lễ vẫn được duy trì đến ngày nay.

image 21
Quần thể lăng mộ Vương tộc Joseon (Ảnh: The World of Frasers Hospitality)

Tông miếu Jongmyo – 종묘

Tông miếu Jongmyo là nơi thờ cúng tổ tiên hoàng tộc, được công nhận từ năm 1995. Không gian kiến trúc gỗ tại đây mang tính biểu tượng cao, đồng thời nghi lễ Jongmyo Jerye – 종묘 제례 còn được ghi danh là di sản phi vật thể. Đây là ví dụ rõ ràng cho việc di sản không chỉ nằm ở công trình mà còn ở cách con người gìn giữ truyền thống.

Công trình quan trọng của Tông miếu Jongmyo là Chính điện Jeongjeon, nơi thờ 49 bài vị của các bậc đế vương. Và điện Yeongnyeong, nơi đặt 34 bài vị của các vị vua chúa và hoàng phi.

image 22
Chính điện Jeongjeon của Tông miếu Jongmyo (Ảnh: Wikipedia)
image 25
Điện Yeongnyeong của Tông miếu Jongmyo (Ảnh: Wikipedia)
image 23
Nghi lễ Jongmyo Jerye (Ảnh: Wikipedia)

Cung điện Changdeokgung – 창덕궁

Cung điện Changdeokgung lại thể hiện một hướng tiếp cận khác: kiến trúc hài hòa với thiên nhiên. Không xây dựng theo trục đối xứng cứng nhắc, cung điện này tận dụng địa hình tự nhiên, thể hiện tư duy sống cân bằng – điều mà du học sinh có thể dễ dàng nhận thấy khi sống tại Hàn.

image 24
Hậu viện cung điện Changdeokgung (Ảnh: 위키백과)

Nhóm di sản Phật giáo

Chùa Bulguksa – 불국사

Chùa Bulguksa là thánh tích tôn giáo ở Gyeongju. Được xây dựng vào năm 528 và được hoàn thành vào năm 774. Được công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới bởi UNESCO vào năm 1995.

Với lối kiến trúc đặc biệt, Bulguksa là một nhân chứng cho sự phát triển Phật giáo tại Hàn Quốc. Khuôn viên chùa còn có Tháp đá Dabo được ghi nhận là Bảo vật Quốc gia số 20. Được lưu lại trên đồng xu 10 won Hàn Quốc. Bulguksa còn là một niềm tự hào to lớn của toàn người dân Đại Hàn Dân Quốc.

image 26
Chùa Bulguksa (Ảnh: shutterstock.com)

Thạch Quật Am – 석굴암

Cùng với Chùa Bulguksa, Thạch Quật Am cũng được hoàn thành xây dựng vào năm 774. Được công nhận là Bảo vật Quốc gia số 24 của Chính phủ Hàn Quốc. Và được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới vào năm 1995. Thạch Quật Am là hang động nhân tạo với tượng Phật bằng đá tinh xảo, thể hiện trình độ điêu khắc và tư tưởng Phật giáo thời cổ đại.

image 27
Tượng Phật Thích Ca Mâu Ni được làm bằng đá với độ cao 9 mét

Kho Đại Tạng Kinh tại Chùa Haeinsa – 해인사 장경판전

Kho Đại Tạng Kinh tại Chùa Haeinsa được xây dựng vào năm 1488. Đây là một công trình kiến trúc gỗ có chiều dài 60,44m, chiều rộng 8,73m và được chia thành hai khu lớn. Chùa Haeinsa là nơi lưu giữ một bộ 80.000 mộc bản được làm vào thế kỷ 13 và là bộ chạm khắc gỗ lớn nhất trên thế giới.

image 28
Bên trong kho Đại Tạng Kinh chùa Haeinsa (Ảnh: Wikipedia)

Tu viện Phật giáo vùng núi Sansa – 산사, 한국의 산지 승원

Tu viện Phật giáo vùng núi Sansa gồm nhiều tu viện Phật giáo trên núi tại các tỉnh phía Nam Hàn Quốc, thể hiện sự kết hợp giữa thiên nhiên và đời sống tu hành, vẫn được duy trì đến ngày nay. Được thành lập từ thế kỷ VII đến IX. Là di sản Phật giáo còn tồn tại và duy trì tính truyền thống của văn hóa vật thể và phi vật thể cho đến ngày nay. Nơi đây được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2018.

image 29
Hình ảnh nhìn từ trên cao của Tu viện

Nhóm thành quách và quân sự

Pháo đài Hwaseong – 화성

Pháo đài Hwaseong được xây dựng vào thế kỷ 18 bởi vua Jeongjo của triều đại Joseon, kết hợp kỹ thuật quân sự phương Đông và phương Tây, phản ánh sự đổi mới trong tư duy phòng thủ. Pháo đài dài 5.74 km này bao quanh trung tâm thành phố Suwon thuộc tỉnh Gyeonggi-do. Năm 1997, Pháo đài Hwaseong chính thức được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.

image 30
Pháo đài Hwaseong ở Suwon

Pháo đài Namhansanseong – 남한산성

Pháo đài Namhansanseong từng là nơi trú ẩn của hoàng gia trong chiến tranh, đồng thời là minh chứng cho sự thích nghi quân sự qua nhiều thời kỳ. Được cải tạo vào năm 1626 dưới thời vua Injo của Joseon, sử dụng những tàn tích cũ của pháo đài Jujangseong được xây dựng dưới thời vua Silla thống nhất Munmu.
Là thành quách quân sự của triều đại Joseon (1392 – 1910). Được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới tại Hàn Quốc năm 2014.

image 31
Bên ngoài Pháo đài Namhansanseong

Nhóm di sản khảo cổ và cổ đại

Khu di tích vương triều Baekje – 백제역사유적지구

Khu di tích vương triều Baekje đại diện cho một trong ba vương quốc cổ đại, phản ánh sự phát triển văn hóa và giao lưu khu vực Đông Á. Bao gồm 8 di tích khảo cổ được phân bố ở 3 khu vực là Gongju, Buyeo (tỉnh Nam Chungcheong) và Iksan (tỉnh Jeollabuk). Được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới vào năm 2015. Baekje là triều đại kéo dài 700 năm, là một trong ba vương quốc cổ đại trên bán đảo Triều Tiên.

image 33
Một góc của khu di tích vương triều Baekje (Ảnh: KBS WORLD)

Di tích mộ đá Gochang, Hwasun, Ganghwa – 고창 · 화순 · 강화 고인돌 유적

Trên thế giới có khoảng 70.000 ngôi mộ đá và chỉ riêng ở Hàn Quốc đã phát hiện được hơn 30.000 mộ đá. Trong số đó, các mộ đá ở huyện Gochang, Hwasun và Ganghwa được ghi nhận là di sản văn hóa thế giới vào năm 2000.

image 34
Một trong cách di tích mộ đá tại huyện Gochang

Gochang là khu di tích mộ đá lớn nhất ở Hàn Quốc – nơi tập trung số lượng mộ đá dày đặc với hình dạng phong phú nhất trên thế giới, được khai quật lần đầu tiên vào năm 1965.

Di tích mộ đá Hwasun đã được phát hiện lần đầu vào năm 1995. Các nhà khảo cổ học còn phát hiện được di tích các bãi đá, là hiện trường phản ánh quá trình khai thác đá rất hiếm gặp tại các khu di tích mộ đá khác trên thế giới.

Cụm di tích mộ đá Ganghwa là nơi lưu giữ hơn 130 mộ nằm men theo chân núi Goryeo. Tại đây có mộ đá dạng bàn lớn nhất Hàn Quốc (dài 3,35m, cao 2,47m và dày 0,65m), là biểu tượng cho quyền lực của người xưa.

Khu di tích lịch sử Gyeongju – 경주역사유적지구

Khu di tích Gyeongju có tổng cộng 5 khu: khu Namsan – 남산 (lưu giữ vết tích Phật giáo của triều đại Silla), Wolseong – 월성 (vết tích đền đài, cung điện của triều đại Silla), Daereungwon – 대릉원 (khu lăng mộ của vua, hoàng hậu và quý tộc thời Silla), chùa Hwangnyong – 황룡 (nơi khởi nguồn của Phật giáo của triều đại), Sanseong – 산성 (công trình quân sự phòng thủ chủ chốt của thành phố Gyeongju).

Gyeongju trước kia là một kinh đô hơn 1.000 năm của Đại Hàn Dân Quốc. Khu di tích lịch sử thành phố Gyeongju được UNESCO công nhận là di sản văn hóa Thế giới năm 2000. Và hiện tại cũng là một địa điểm mang tính lịch sử thu hút khách du lịch Hàn Quốc.

image 35
Khung cảnh tại Gyeongju (Ảnh: 위키백과)

Di sản thiên nhiên

Đảo núi lửa Jeju và các ống nham thạch – 제주 화산섬과 용암 동굴

Đảo núi lửa Jeju và ống nham thạch là di sản thiên nhiên đầu tiên của Hàn Quốc. Jeju là một hòn đảo núi lửa, cách bờ nam của bán đảo Triều Tiên khoảng 130 kilômét. Nó là hòn đảo lớn nhất, đồng thời là tỉnh có diện tích nhỏ nhất Hàn Quốc với diện tích bề mặt là 1.846 kilômét vuông. Khu vực này đã trở thành Di sản Thế giới được UNESCO công nhận ở hạng mục tự nhiên đầu tiên của Hàn Quốc vào năm 2007.

image 36
Hệ thống ống dung nham và đảo Jeju (Ảnh: KBS WORLD)
image 37
Núi Hallasan (Ảnh: Korea.net)

Di sản văn hóa đời sống

Làng cổ Hahoe và Yangdong – 하회마을 · 양동마을

Làng cổ Hahoe (Andong) và Yangdong (Gyeongju) là hai di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận năm 2010, tiêu biểu cho kiến trúc nhà ở truyền thống và văn hóa Nho giáo quý tộc thời Joseon (1392-1910) của Hàn Quốc. Các làng nổi tiếng với phong thủy độc đáo, kiến trúc nhà gỗ và mái tranh cổ kính cùng lối sống tộc người được bảo tồn nguyên vẹn.

image 38
Làng Hahoe ở thành phố Andong (Ảnh: KBS WORLD)
image 39
Làng Yangdong ở thành phố Gyeongju (Ảnh: KBS WORLD)

Hai làng cổ Hahoe và Yangdong sở hữu thế đất “tựa sơn hướng thủy”, với kiến trúc thích ứng linh hoạt khí hậu khắc nghiệt, đồng thời phản ánh rõ nét tinh thần Nho giáo. Dù trải qua nhiều biến động lịch sử, nơi đây vẫn gìn giữ gần như nguyên vẹn không gian sống của tầng lớp phong kiến, như một “bảo tàng ngoài trời” lưu giữ giá trị văn hóa, nghi lễ và đời sống truyền thống.

Thư viện cổ Seowon – 서원

Thư viện cổ Seowon là những thư viện – học viện Nho giáo, nơi nghiên cứu và giảng dạy Lý học, phân bố tại nhiều tỉnh như Gyeongsang, Jeolla, Chungcheong và thành phố Daegu. Theo ICOMOS, đây là minh chứng tiêu biểu cho sự lan tỏa mạnh mẽ của Tân Nho giáo thời Joseon, góp phần khẳng định “Giá trị nổi bật toàn cầu” về văn hóa và giáo dục.

image 40
Thư viện cổ Dosan tại Andong, tỉnh Bắc Gyeongsang, đông nam Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan về 16 di sản thế giới của Hàn Quốc được UNESCO công nhận, qua đó hiểu rõ hơn về chiều sâu lịch sử và bản sắc độc đáo của di sản văn hoá Hàn Quốc. Bên cạnh đó, Hàn Quốc còn sở hữu nhiều di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, vẫn đang được gìn giữ và phát huy trong đời sống hiện đại rất đáng để bạn tiếp tục khám phá và tìm hiểu.

DU HỌC HÀN QUỐC